>

Bóng đá tổng lực – Sự tiếc nuối ngọt ngào của bóng đá Hà Lan

Lịch sử bóng đá thế giới đã chứng kiến không ít những chiến thuật bóng đá đã đi vào huyền thoại, tạo nên những thay đổi chóng mặt cho nhiều đội tuyển hoặc CLB. Tuy nhiên, thứ bóng đá huyễn hoặc và say đắm nhất phải kể đến chính là bóng đá tổng lực của người Hà Lan. Bóng đá tổng lực là gì và ở bóng đá hiện đại, liệu nó có còn giữ vững được vị thế của mình hay không?

Lịch sử hình thành và phát triển của bóng đá tổng lực

Bóng đá tổng lực có tên tiếng anh là Total Football. Ngược dòng lịch sử, có thể thấy được chiến thuật bóng đá này chính là một nhánh phát triển của High Pressing (hiểu đơn giản là kỹ thuật thi đấu nhằm tạo áp lực lên đối phương, tăng cơ hội giữ bóng và tấn công ghi bàn). Lần đầu tiên khái niệm này được biết đến là vào thời điểm World Cup 1974 bởi đội tuyển Hà Lan.

Chiến thuật của bóng đá tổng lực đưa Hà Lan lên đỉnh vinh quang

Bóng đá tổng lực có thể ví như một cuộc cách mạng vĩ đại cho bóng đá Hà Lan. Và lẽ dĩ nhiên, để một cuộc cách mạng thành công thì cần có một quá trình chuẩn bị lâu dài. Trước khi chính thức trình làng vào 1974, bóng đá tổng lực đã được biết đến bởi River Plate trong những năm 1940. Thời đó, bóng đá vẫn chỉ là một môn thể thao đầy bạo lực. Thậm chí người ta coi rẻ nó và xem nó chỉ là môn thể thao của tầng lớp bình dân.

bong da tong luc Hà Lan
Bóng đá tổng lực Hà Lan

👉 Xem thêm: Tìm hiểu nghệ thuật phòng ngự Catenaccio trong bóng đá Ý 

Chính vì vậy, phải cho đến 1974, với lối chơi đầy hoa mỹ và sắc bén của tuyển Hà Lan, bóng đá tổng lực mới được biết đến như một chiến thuật đầy ma lực. Tải giải đấu hàng đầu thế giới này, các cầu thủ Hà Lan đã chơi rất say mê, đầy sáng tạo và linh hoạt với đội hình 4-6.

Trong khi đó, đây là giai đoạn mà bóng đá còn rất truyền thống và sự phổ biến của các sơ đồ chiến thuật 4-3-3, 4-4-2 là rất nhiều. Rinus Michels- huấn luyện viên trưởng huyền thoại của Hà Lan giai đoạn này, không chỉ tạo nên những bất ngờ cho đối phương, mà còn khiến người hâm mộ cũng bị mê hoặc, cuốn vào lối đá xoay chuyển liên tục đó.

Bong da tong luc được gọi tên với cơn lốc màu da cam Hà Lan năm 1974
Bóng đá tổng lực được gọi tên với cơn lốc màu da cam Hà Lan năm 1974

Đây cũng chính là nguyên tắc của bóng đá tổng lực. Cùng công, cùng thủ, các vị trí không cố định mà xoay chuyển liên tục. Tổng lực phòng thủ, tổng lực tấn công. Mọi cầu thủ đều có thể chơi ở bất kỳ vị trí nào. Với lối chiến thuật lạ lẫm này, đối phương không thể bắt bài được, không thể biết cầu thủ nào sẽ công và ai sẽ thủ, luôn phải đề phòng tất cả. Một cuộc cách mạng về hoán đổi vị trí chơi bóng, một cuốc cách mạng về làm chủ không gian sân cỏ, chỉ có thể là người Hà Lan!

Chiến thuật trong bóng đá tổng lực

Trong lối chơi chiến thuật bóng đá tổng lực, lượng cầu thủ tham gia tấn công sẽ nhiều hơn, ngược lại số lượng cầu thủ tham gia phòng ngự cũng đông hơn do đó tạo nên hiệu quả cao trong mỗi trận đấu. Lối chơi bóng đá tổng lực đòi hỏi cầu thủ phải đảm bảo vị trí thật tốt để hỗ trợ lẫn nhau cũng như khả năng kiểm soát bóng tốt.

Khi mất bóng, những cầu thủ đứng gần bóng nhất sẽ ập vào cầu thủ đối phương thay vì đợi hậu vệ dâng cao tấn công lùi về bắt người. Khi có bóng, những cầu thủ tuyến sau cũng ào lên như một cơn cuồng phong khiến hàng thủ đối phương hết đường chống đỡ.

Lối chơi bóng đá tổng lực giúp các cầu thủ sẽ đỡ tốn sức

Lối chơi bóng đá tổng lực giúp các cầu thủ sẽ đỡ tốn sức đeo bám người và dễ gây áp lực lên đối phương hơn trong khoảng không gian nhỏ hẹp. Và khi giành lại được bóng, họ không mất quá nhiều thời gian để tổ chức một đợt tấn công mới.

Tình chỉ đẹp khi còn dang dở…

Thực tế, trong vài năm trước World Cup 1974, Hà Lan đã triển khai lối chơi bóng đá tổng lực này, và mỹ mãn thành công với việc đoạt 3 Cúp C1 liên tiếp vào các năm 1971, 1972 và 1973.

Và, đội tuyển Hà Lan trước đó chưa từng có thành tích gì nổi bật tại World Cup, đã thực sự tạo nên những bất ngờ liên tiếp khi tiến thẳng vào chung kết. Mặc dù để thua Đức tại trận chung kết này, nhưng những gì mà Rinus Michels và các cầu thủ của mình để lại đã làm cả thế giới hoang mang trong thời gian dài. Đó là sự hoang mang ngỡ ngàng vì một lối đá quá mới mẻ, quá đẹp, quá xuất sắc và đầy lôi cuốn.

👉 Xem thêm: Sarri ball là gì? Chelsea thảm hại khi Sarri-ball “hết thời”

Rối cho đến nhiều năm sau, khi nói về bóng đá tổng lực, người ta lại nghĩ ngay đến Hà Lan với những cảm xúc thăng hoa trong mùa World Cup 1974. Sự ảnh hưởng này to lớn đến lỗi Hà Lan trở thành biểu tượng của thứ bóng đá hoa mỹ nhất mọi thời đại. Bóng đá Hà Lan được nâng tầm lên hàng nghệ thuật, và không ai cảm thấy quá đáng khi so sánh như vậy. Cơn lốc màu da cam Hà Lan vẫn là niềm nuối tiếc của người hâm mộ.

Bong da tong luc đã không đưa được Hà Lan lên đỉnh vinh quang
Bóng đá tổng lực đã không đưa được Hà Lan lên đỉnh vinh quang

Sự ra đời của bóng đá tổng lực được nhiều chuyên gia cho rằng chính là để chống lại chiến thuật Catenaccio- chiến thuật lấy phòng ngự làm chủ chốt trong bóng đá. Khi bóng đá tổng lực của Hà Lan, đại điện là Ajax, đấu với Inter Milan trong Cup C1 1972 giành chiến thắng, hàng loạt trang thể thao nổi tiếng của bóng đá châu Âu đều giật các tít bài: “Catenaccio đã chết”. Lấy phản công để chế phòng ngự, tạo mọi không gian và chiếm lĩnh mọi không gian, bóng đá tổng lực của Hà Lan đã làm được những điều phi thường.

Chỉ tiếc rằng, sau World Cup 1974, bóng đá tổng lực cũng dần tắt lịm. Nó chỉ còn là một hoài niệm xa xôi ngọt ngào mà người Hà Lan luôn muốn khắc khi trong lòng. Bóng đá tổng lực chưa đưa được Hà Lan lên đỉnh vinh quang lớn nào, có lẽ vì vậy mà nó vẫn còn được nhắc đến mãi. Thường những gì đẹp thì dang dở. Dang dở trong lúc đẹp nhất lại khiến người ta không khỏi cảm thấy nghẹn ngào…

Truy cập ngay Meebec.com để có thêm những thông tin chi tiết về kèo Ngoại Hạng Anh đêm nay nhanh và chính xác nhất cho các dân mê cá cược nhé!

Sơ đồ đội hình phổ biến của bóng đá tổng lực

Hàng hậu vệ dâng lên rất cao để phối hợp với hàng tấn công là một trong những đặc điểm nhận dạng của bóng đá tổng lực. Khi áp dụng bóng đá tổng lực và giãn rộng đội hình cũng sẽ khiến cho hàng thủ của đối phương cảm thấy lúng túng khi phòng ngự sân nhà. Bởi nếu một cầu thủ đội bạn tấn công mà một trong những hậu vệ mất phương hướng sẽ tạo cơ hội cho đối phương ghi bàn.

Một trong những sơ đồ của bóng đá tổng lực
Một trong những sơ đồ của bóng đá tổng lực

Bóng đá tổng lực có ưu và nhược điểm gì?

Bóng đá tổng lực là một trong những chiến thuật mà nhiều đội tuyển trên thế giới áp dụng hiện nay. Chiến thuật này thường có đã khiến cho một số đội bóng lớn mang lại những hiệu quả nhất đinh. Nhưng không phải lúc nào bóng đá tổng lực cũng hoàn hảo.

Bóng đá tổng lực đòi hỏi các cầu thủ phải phối hợp với nhau thật tốt
Bóng đá tổng lực đòi hỏi các cầu thủ phải phối hợp với nhau thật tốt

Ưu điểm

  • Giúp khả năng kiểm soát không gian và sự di chuyển linh hoạt trên sân chính.
  • Khi bạn di chuyển vị trí một cách linh hoạt sẽ khiến cho toàn đội hình di chuyển đồng đều mà không có chỗ trống cho đối thủ có cơ hội đoạt bóng.
  • Khiến hàng phòng ngự đối phương cảm thấy khó khăn trong việc chống đỡ.

Nhược điểm

  • Tất cả các cầu thủ khi áp dụng bóng đá tổng lực này phải có sự dẻo dai và bền bỉ về sức mạnh bởi nếu không sẽ không thể phát huy được hiệu quả.
  • Nếu như không có được sự ăn ý cũng như đọc được suy nghĩ đồng đội sẽ gây khó khăn cho việc phát động tấn công.

Bóng đá tổng lực trong bối cảnh bóng đá hiện đại

Trong EURO 2008, World Cup 2014, World Cup 2018 đó đây vẫn còn phảng phất đâu đó bóng đá tổng lực trong lối chơi của Tây Ban Nha với những huyền thoại như Cruffs, Neeskens… Tuy nhiên, nó vẫn không thể nào so được với bóng đá tổng lực Hà Lan 1974.

bong da tong luc liệu có còn phù hợp với bóng đá hiện đại?
Bóng đá hiện đại liệu có còn phù hợp lối chơi tổng lực?

Đó là bởi vì, mỗi cầu thủ ngày nay bên cạnh việc linh hoạt chiếm lĩnh không gian sân cỏ, thì còn cần có nhiều tố chất kỹ thuật và thể lực riêng biệt. Các cầu thủ đều phải chạy trên sân như những cỗ máy, không chỉ chạy và sút mà còn phải có chiến thuật tư duy hoàn hảo.

Bây giờ, một cầu thủ thiếu niên đã phải biết di chuyển không bóng, lôi kéo hậu vệ đối phương và hàng tá những việc khác để bọc lót cho đồng đội của mình. Bóng đá tổng lực của nửa thế kỷ trước dường như đã trở nên lạc hậu, khi mà bây giờ các cầu thủ đã có kỹ thuật tốt hơn trước gấp trăm lần.

Bóng đá tổng lực đã được cải thiện hơn

Ngày này khi mà đã có rất nhiều các kiểu chiến thuật bóng đá mới ra đời nhằm khắc chế lối chơi tổng lực thì bóng đá tổng lực cũng cần biến đổi, điều tiết bóng đá với nhiều vị trí cầu thủ khác nhau. Nhưng người ta vẫn giữ lại một số cách chơi linh hoạt trong việc chọn vị trí của từng cầu thủ.

Pep Guardiola cải thiện bóng đá tổng lực giúp MC thi đấu hấp dẫn hơn

Pep Guardiola chính là người đã đưa bóng đá tổng lực lên 1 tầm cao mới. Ông đưa ra khái niệm về cầu thủ không chỉ đá ở vị trí đơn thuần mà còn đảm nhiệm vai trò khác trên sân. Ông đã biến một cầu thủ chỉ biết chơi phòng ngự trở thành những cầu thủ tấn công nguy hiểm. Trừ vị trí thủ môn, 10 cầu thủ trên sân của Pep đều có khả năng hỗ trợ tấn công cũng như phòng thủ cực tốt.

Pep đã đưa Manchester City lên đỉnh vinh quang nhờ vào bóng đá tổng lực
Pep đã đưa Manchester City lên đỉnh vinh quang nhờ vào bóng đá tổng lực

Pep cố gắng cải thiện bóng đá tổng lực và đã giúp Manchester City gặt hái được vô số các thành công. Biến họ từ một đối bóng bình thường thành một tập thể đoàn kết. Có thể nói Pep là người đưa loại bóng đá này lên đỉnh cao, tạo ra những màn thi đấu hấp dẫn.

Messi cũng đã tạo ra bóng đá tổng lực cho riêng mình

Một trong những cầu thủ điển hình cho bóng đá tổng lực ngày nay là Messi. Siêu sao người Argentina di chuyển khắp nơi trong từng trận đấu. Cùng với Inesta và Xavi, bộ ba này đã cho cả thế giới thấy được lối chơi tổng lực đáng sợ như thế nào. Họ đã khiến cho hàng phòng ngự đối phương chao đảo mỗi khi phải đối mặt.

Messi là hiện thân của lối chơi tổng lực
Messi là hiện thân của lối chơi tổng lực

Ajax sử dụng chiến thuật bóng đá tổng lực đánh bại Juve ở C1

Ajax đã tạo nên bất ngờ tại giải đấu C1 mùa giải 2018/2019. Họ đã đánh bại những ông lớn của bóng đá Châu Âu như Real Madrid, tiếp theo đó là Juventus của Ronaldo. Những gì họ đã thể hiện tại mùa giải đó cho thất được không phải dựa vào may mắn mà họ đã áp dụng lối đá tổng lực thành công.

Ajax khiến cho những ông lớn ôm hận tại giải đấu C1
Ajax khiến cho những ông lớn ôm hận tại giải đấu C1

Ajax không có một siêu sao đẳng cấp thật sự nàotrong đội hình, nhưng họ đã tự tạo ra thành công theo cách riêng. Đó là sự cố gắng của toàn đội. Không cá nhân nào của Ajax thật sự nổi trội như Ronado hay Messi tuy nhiên lối chơi tập thể đã giúp họ tạo ra được những chiến thắng.

Bóng đá tổng lực và tiqui-taca có rất nhiều điểm tương đồng

Bóng đá tổng lực và tiqui-taca có rất nhiều điểm tương đồng như lối di chuyển linh hoạt và cố gắng kiểm soát thật nhiều bóng. Khi mất bóng, những cầu thủ đứng gần bóng nhất sẽ ập vào vây ráp cầu thủ đối phương và khi có bóng, những cầu thủ tuyến sau cũng ào lên tấn công khiến hàng thủ đối phương rất khó chống đỡ.

Cruyff là người đã mang đến lối chơi bóng đá tổng lực mê hồn
Cruyff là người đã mang đến lối chơi bóng đá tổng lực mê hồn

Cruyff là người mang triết lý bóng đá tổng lực gia nhập Barcelona. Chính huyền thoại người Hà Lan là người đưa ra ý tưởng mở lò đào tạo trẻ cho chủ tịch Josep Lluis Nunez, mà sau này đội bóng xứ Catalan có được lò La Masia. Đến khi trở thành HLV trường của Barcelona, Cruyff cũng đá áp dụng thành công vào lối chơi của toàn đội thôn qua sơ đồ 4- 3 – 3 và đã gặt hái được những thành công rực rỡ.

Từ di sản mà Cruyff để lại, khi Pep Guardiola lên năm quyền Barcelona, ông đã lấy làm nền tảng cho lối chơi tiqui-taca sau này.

Mặc dù vậy, sự mỹ miều của bóng đá tổng lực Hà Lan vào 1974 là không gì bàn cãi được, lối chơi tổng lực ngày xưa của Hà Lan vô cùng linh hoạt và sáng tạo, khác hẳn những pha tổng lực tấn công đầy ắp chiến thuật của bóng đá hiện đại ngày nay.

Tags: Hà Lan